1952: Einvígi við Lárus Johnsen um Íslandsmeistaratilinn

FRIÐRIK ÓLAFSSON

SKÁKMEISTARI ÍSLANDS

Sigraði Lárus Johnsen í einvígi 3 ½ : 2 ½.

SKÁKRITIÐ 5.-6. tbl. 1952.

Einvígi þeirra Friðriks og Lárusar var skemmtileg og tvísýn viðureign og vakti mikla athygli. Að sönnu voru skákirnar fjarri því að vera lýtalausar, og verður oft sú raunin, þegar barizt er sem ákafast. En þær voru aldrei leiðinlegar, viðleitni og athafnasemi var mikil á báða bóga, og oft mynduðust skemmtilega leikfléttur, er hinum hvassa stíl beggja keppenda sló saman.

Stíll Friðriks virðist hvassari, en hvað nýstárlegar hugmyndir áhrærir, sýnist Lárus tánum fremri. Að öllu samanlögðu er Friðrik líklega heldur sterkari. Bæði Friðrik og Lárus eru í ríkum mæli það, sem Englendingar nefna „tactican“

Í þessu felst, að þeir eru leikhagari en skyggni þeirra á baksvið átakanna og skilningur á innsta eðli þeirra gefur fullt tilefni til. En enginn má þó skilja þetta svo, að þeir séu ekki fjölhliða skákmenn, þótt þeir við gaumgæfilega athugun reynist ekki jafnir á alla kanta.

Og tæplega getur það móðgað nokkurn mann, þótt staðhæft sé, að enginn skákmaður okkar standi þeim Friðrik og Lárusi framar þessa stundina.

Svo að vikið sé að einstökum skákum, þá er lesendum það kunnugt, að fyrsta skákin varð jafntefli. Aðra skákina vann Friðrik, að því er virtist með nokkrum yfirburðum, og birtist sú skák í þessu hefti með skýringum eftir hinn unga sigurvegara.

Þriðja skákin varð jafntefli, en þá fjórðu vann Lárus. Sú skák var sennilega eftirminnilegasta skák einvígisins. Lárus fórnaði snemma tafls manni, en Friðrik hafnaði fórninni og sást yfir, að hefði hann tekið henni var Lárus neyddur til að taka jafntefli með þráskák.

Friðrik voru einnig mislagðar hendur í framhaldi skákarinnar. Lék hann nokkra veika leiki, sem gáfu Lárusi færi á giftusamlegri kóngssókn, er leiddi að lokum til sigurs. Vinningar stóðu því 2:2 eftir fyrstu fjórar skákirnar, og varð því að tefla tvær til viðbótar.

Þegar hér var komið, var liðið fast að apríllokum. Var nú gert hlé á einvíginu um mánaðartíma eða þar til í júní byrjun. Var þá teflt áfram. Fimmta skákin (tefld 5. júní) varð jafntefli eftir snörp átök í 40 leiki.

Sjötta og síðasta skákin var síðan tefld strax daginn eftir. Með henni fengust úrslit í þessu harða og skemmtilega einvígi.

Friðrik lék kóngspeði, og kom fram fjögurra riddara tafl. Ekki höfðu þeir lengi teflt, er Lárus skyndilega lék af sér skiptamun, og rétti hann ekki við eftir það. Gafst hann upp eftir tæpa 30 leiki.

Einvíginu lyktaði því svo, að Friðrik fór með sigur af hólmi með 3,5 vinning gegn 2,5 og varð þar með Skákmeistari Íslands að þessu sinni.

Friðrik Ólafsson er einungis 17 ára að aldri og hefur með tilliti til þess unnið þarna einstætt afrek. Enginn Íslendingur hefur fyrr unnið æðstu gráðu skákreglunnar hér á landi svo ungur að árum.

En þessi sigur Friðriks mun þó hafa komið fáum á óvart. Af öllum þeim, sem þátt tóku í Landsliðskeppninni í vetur mun Friðrik síður en svo hafa verið talinn ólíklegri til að sigra en nokkur hinna keppendanna. Önnur ályktun hefði líka brotið í bága við gefnar forsendur, því að reynslan hafði sýnt, að hann var fyllilega hlutgengur á hverjum innlendum vettvangi, sem var og er þá vægilega að orði kveðið.

En eftir þennan sérstæða sigur verða þær kröfur gerðar til Friðriks, sem ofurmenni ein fá undir staðið. Um leið og SKÁKRITIÐ óskar hinum unga Íslandsmeistara til hamingju með sigurinn, er það von þess og trú, að hann verði íslenzkum æskumönnum aflvaki og hvöt til nýrra glæsilegra afreksverka.

EINVÍGIÐ
FRIÐRIK-LÁRUS

Skák nr. 133.
Hvítt: Friðrik Ólafsson.
Svart: Lárus Johnsen.

Sikileyjar vörn.

12345678abcdefgh
Olafsson, Fridrik
Johnsen Larus (ISD)
Einvígi um Íslandsmeistaratitilinn2
Reykjavik (Iceland)
1.e4c52.Nf3e63.d4cxd44.Nxd4Nf65.Nc3d66.Be2a6Þessi leikur er nauðsynlegur fyrr eða síðar í þessu afbrigði Sikileyjarvarnarinnar.7.O-OBe7Svartur hugsar fyrst og fremst um öryggi sitt á kóngsvængnum, en snýr sér síðan að drottningarvængnum. Uppbyggingarkerfi það, sem hvítur velur sér nú, hefur verið teflt mikið upp á síðkastið og yfirleitt reynzt vel. Það byggist fyrst og fremst á því að koma drottningunni til g3 til beinna árásaraðgerða.8.f4Qc79.Kh1Til frekara öryggis.9…O-O10.Qe1Nc611.Be3Bd712.Rd1Hrókurinn tekur sér nú hlutverk drottningarinnar, sem leitar á nýjar vígstöðvar.12…b513.a3Kh8Riddarinn á að vera til varnar á g8, ef þörf gerist.14.Qg3Rac815.Bd3h6Þessi leikur styrkir h-peðið, en veikir ískyggilega g6 reitinn eins og síðar kemur í ljós.16.Nf3Na5Að líkindum ekki tímabær leikur eftir framhaldinu að dæma.17.e5dxe518.fxe5Ng819.Ne2Riddaranum er ætlaður staður á f4, þar sem hann ógnar mjög kóngsstöðu svarts.19…Bc6Svartur vill rýmka um sig.20.Nf4Bxf321.Rxf3Rcd8Nauðsynlegt, þar sem hvítur hótaði 21. Ng6 fxg6 22. Dxg6 Rf5 23. Rxf5. Nú strandar þessi möguleiki á skiptamunsfórninni 22.. Rxd3 !22.Re1Nc623.Bc1g5Svartan brestur þolinmæði vegna yfirvofandi hótana á kóngsvængnum og hyggst rýmka um sig. Þessi áætlun er þó allmikið á kostnað kóngsstöðunnar.24.Nh5Rd425.Qf2Bd826.Nf6Nxf626. Nxe5 ! var reynandi, en strandar á 27. Ne8 ! ekki 27. Dxd4 ? Nxf3 28. gxf3 Nxf6 og svartur kemst ekki hjá skiptamunstapi.27.exf6Rh4Varnar hvíta hróknum leið á h-línuna.28.g3Rd429.c3Rd730.Bb1Rg8Eini varnarleikurinn gegn hótununni Dc2.31.h4Þessi leikur hefur úrslitaþýðingu. G-peðið má svartur eigi hreifa vegna hótunarinnar De3 með máti á h6. Svarta taflinu verður ekki bjargað héðan af.31…Ne532.hxg5Ng4Ekki 32.. Nxf3 Dxf3 og drottningin kemst til h5 með óstöðvandi hótunum.33.Qg2Rd534.Qh3Rdxg535.Bxg5Rxg536.Re4Qc637.Kg2Riddarinn er dauðadæmdur.37…Qd538.Rxg4Rh539.Rh4Skýringar eftir Friðrik Ólafsson. #r1–0

1952: Einvígi við Lárus Johnsen um Íslandsmeistaratiilinn

Árangur Friðriks og vinningshlutfall
1 23.4.1952 Lárus Johnsen 1/2-1/2 Friðrik Ólafsson
2 25.4.1952 Friðrik Ólafsson 1-0 Lárus Johnsen
3 27.4.1952 Lárus Johnsen 1/2-1/2 Friðrik Ólafsson
4 28.4.1952 Friðrik Ólafsson 0-1 Lárus Johnsen
5 5.6.1952 Lárus Johnsen 1/2-1/2 Friðrik Ólafsson
6 6.6.1952 Friðrik Ólafsson 1-0 Lárus Johnsen
Vinningshlutall 58%

Skákirnar

Veljið skák með stikunni yfir borðinu – Hægt er að kveikja á skákreikni neðst í hægra horninu